Przejdź do treści 
Czym jest ADHD u nastolatków i jak do niego podchodzimy?
Nastolatek, który odkłada naukę na ostatnią chwilę, zapomina o terminach, wybucha złością przy byle uwadze i „nie słucha, co się do niego mówi”, bywa oceniany jako leniwy, zbuntowany albo po prostu „trudny”. Często jednak za tymi zachowaniami stoi ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi). To zaburzenie neurorozwojowe: mózg młodego człowieka inaczej reguluje uwagę, impulsy i emocje. Nie jest to kwestia złej woli ani wychowania.
W okresie dojrzewania ADHD często zmienia swoje oblicze. Widoczna w dzieciństwie ruchliwość zwykle słabnie. Na pierwszy plan wychodzą trudności z organizacją, planowaniem i motywacją, a także wewnętrzny niepokój, impulsywne decyzje i silne wahania nastroju. Rosną też wymagania szkolne, a od nastolatka oczekuje się coraz większej samodzielności. Właśnie wtedy wiele osób z ADHD, także tych dotąd niezdiagnozowanych, zaczyna wyraźnie sobie nie radzić.
W Poradni LCDT w Lublinie wiemy, że nastolatek z ADHD nie potrzebuje kolejnych upomnień. Potrzebuje zrozumienia, jak działa jego mózg, i konkretnych narzędzi. W naszej pracy łączymy aktualną wiedzę medyczną (EBM) z psychoterapią poznawczo-behawioralną (CBT), wsparciem psychologicznym oraz, gdy jest to wskazane, leczeniem psychiatrycznym. Dzięki temu młody człowiek może lepiej funkcjonować w szkole, w relacjach i w domu.
Główne założenia terapii ADHD u młodzieży w Poradni LCDT
Nastolatek jako partner w terapii. W pracy z młodzieżą nie wystarczy narzucić zasad. Razem z nastolatkiem ustalamy cele, które są ważne dla niego samego, na przykład zdanie do następnej klasy, mniej kłótni w domu czy lepsze relacje ze znajomymi. Zaangażowanie młodego człowieka to jeden z kluczowych czynników skuteczności terapii.
Współpraca z rodzicami. Rodzice nadal odgrywają ogromną rolę, ale ich zadanie się zmienia. Zamiast pełnej kontroli potrzebne jest stopniowe przekazywanie odpowiedzialności, z mądrym wsparciem i jasnymi umowami. Pomagamy rodzinie przejść przez ten proces.
Oparcie na mocnych stronach. Młodzież z ADHD często wyróżnia się kreatywnością, energią, spontanicznością i zdolnością do intensywnego skupienia na tym, co ją pasjonuje. Uczymy, jak wykorzystać ten potencjał, zamiast skupiać się wyłącznie na deficytach.
Podejście kompleksowe. Skuteczna pomoc często wymaga współpracy kilku specjalistów: psychologa, psychoterapeuty młodzieży i lekarza psychiatry. W LCDT zapewniamy tę wielospecjalistyczną opiekę pod jednym dachem.
Jakie formy wsparcia wykorzystujemy w terapii ADHD u nastolatków?
Diagnoza i psychoedukacja
Punktem wyjścia jest rzetelna diagnoza ADHD u młodzieży. Pozwala ona odróżnić ADHD od trudności o innym podłożu, takich jak lęk, depresja czy problemy ze snem. Następnie wyjaśniamy nastolatkowi i rodzicom, czym jest ADHD i jak wpływa na codzienne funkcjonowanie. Samo zrozumienie mechanizmu często przynosi ulgę i zmniejsza poczucie winy po obu stronach.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) dla młodzieży Terapia CBT ma w leczeniu ADHD u nastolatków dobrze udokumentowaną skuteczność. W praktyce obejmuje:
trening organizacji i planowania, czyli pracę z kalendarzem, dzielenie zadań na mniejsze kroki i zarządzanie czasem,
pracę z prokrastynacją i motywacją,
techniki regulacji emocji i radzenia sobie ze złością oraz frustracją,
rozpoznawanie i zmianę negatywnych przekonań o sobie („jestem głupi”, „i tak mi się nie uda”).
Więcej o tej formie pomocy przeczytasz w artykule Jak terapia CBT może pomóc nastolatkom z ADHD.
Wsparcie i konsultacje dla rodziców
Uczymy rodziców, jak rozmawiać z nastolatkiem bez eskalacji konfliktu, jak zawierać i egzekwować umowy (np. dotyczące nauki czy korzystania z telefonu) oraz jak dbać o własne zasoby. Wychowanie nastolatka z ADHD bywa wyczerpujące, a wypalenie rodzicielskie to realny problem.
Trening umiejętności społecznych i radzenia sobie w relacjach
Impulsywność może utrudniać budowanie przyjaźni i prowadzić do konfliktów z rówieśnikami i nauczycielami. W bezpiecznych warunkach pracujemy nad komunikacją, rozwiązywaniem konfliktów i asertywnością.
Konsultacje psychiatryczne i farmakoterapia
Gdy objawy znacząco utrudniają naukę i codzienne życie, lekarz psychiatra dla młodzieży może zaproponować leczenie farmakologiczne. Odpowiednio dobrane i monitorowane leki poprawiają koncentrację i kontrolę impulsów. Dzięki temu nastolatek może w pełni korzystać z umiejętności zdobywanych na terapii.
Z jakimi trudnościami pracujemy?
Pomagamy nastolatkom i ich rodzinom, którzy mierzą się między innymi z takimi wyzwaniami:
Korzyści z podjęcia terapii ADHD w Poradni LCDT
Lepsze funkcjonowanie w szkole. Nastolatek zyskuje konkretne strategie nauki i organizacji, które może stosować na co dzień, także na studiach i w pracy.
Spokojniejsza atmosfera w domu. Jasne umowy i lepsza komunikacja sprawiają, że codzienne sprawy przestają być polem nieustannej walki.
Wzrost samooceny i poczucia sprawczości. Młody człowiek przestaje myśleć o sobie jako o „leniwym” czy „problemowym”. Zaczyna rozumieć swój mózg i świadomie wpływać na swoje reakcje.
Profesjonalna, wielospecjalistyczna opieka. Zespół LCDT tworzą specjaliści z doświadczeniem w pracy z młodzieżą i neuroróżnorodnością, którzy pracują w oparciu o aktualne standardy EBM.
Ograniczenia i wyzwania procesu terapii:
Terapia nie „wyleczy” ADHD. U wielu osób objawy utrzymują się w dorosłości, choć często zmienia się ich nasilenie i forma. Celem terapii jest nauka skutecznego radzenia sobie z objawami i ograniczenie ich negatywnego wpływu na życie. Gdy nastolatek wchodzi w dorosłość, może kontynuować opiekę w ramach leczenia ADHD u dorosłych.
Zaangażowanie nastolatka i rodziców. Efekty zależą w dużej mierze od tego, czy nowe strategie są stosowane między sesjami. Motywacja młodego człowieka bywa zmienna i jest to naturalna część procesu, z którą również pracujemy w terapii.
Nie w pełni. Nadruchliwość często słabnie z wiekiem, ale trudności z uwagą, organizacją i regulacją emocji u wielu osób utrzymują się w dorosłości. Odpowiednia terapia pozwala jednak skutecznie sobie z nimi radzić.
Tak. U części osób, zwłaszcza dziewcząt i osób z przewagą zaburzeń uwagi, ADHD bywa zauważane dopiero w okresie dojrzewania, gdy rosną wymagania szkolne. Objawy musiały jednak występować już wcześniej, co specjalista ocenia w trakcie diagnozy.
Zazwyczaj tak, ale w różnym zakresie. Część spotkań odbywa się indywidualnie z nastolatkiem, a część z udziałem rodziców lub wyłącznie z nimi. Proporcje ustalamy indywidualnie, z poszanowaniem potrzeby prywatności młodego człowieka.
Nie zawsze. O włączeniu farmakoterapii decyduje lekarz psychiatra po ocenie nasilenia objawów i ich wpływu na funkcjonowanie. Decyzja zawsze zapada wspólnie z rodzicami i nastolatkiem.
Tak. Część konsultacji i sesji terapeutycznych prowadzimy online. To wygodne rozwiązanie dla rodzin spoza Lublina.
Warto szczerze porozmawiać z nim o celu spotkania i podkreślić, że wizyta nie jest karą. Praktyczne wskazówki znajdziesz w artykule Pierwsza wizyta u psychologa dla młodzieży – jak się przygotować.
Podsumowanie i kolejne kroki
Okres dojrzewania z ADHD to wyzwanie zarówno dla nastolatka, jak i dla całej rodziny. Przy odpowiednim wsparciu nie musi jednak oznaczać szkolnych porażek i codziennych konfliktów. Jeśli Twoje dziecko ma trudności z koncentracją, organizacją lub emocjami, nie czekaj, aż problemy narosną. Lubelskie Centrum Diagnostyczno-Terapeutyczne oferuje pełne spektrum pomocy: diagnozę, psychoterapię dla młodzieży, terapię CBT i konsultacje psychiatryczne. Zapraszamy na wizyty stacjonarne w Lublinie oraz online. Aktualne ceny znajdziesz w cenniku.
