Przejdź do treści 
Diagnoza funkcji poznawczych – problemy z pamięcią w chorobie Alzheimera. Przewodnik Poradni LCDT Lublin
Specyfika zaburzeń pamięci w chorobie Alzheimera
W chorobie Alzheimera problemy z pamięcią nie pojawiają się nagle i nie dotyczą wszystkich jej rodzajów w tym samym czasie. To proces progredientny (postępujący), który rozwija się w specyficzny sposób.
1. Deficyty pamięci epizodycznej (kluczowy marker)
To zazwyczaj pierwszy i najbardziej rzucający się w oczy objaw. Pamięć epizodyczna odpowiada za zapamiętywanie nowych wydarzeń. Pacjent wczesnofazowy może doskonale pamiętać detale ze swojego ślubu sprzed 40 lat, ale nie potrafi przypomnieć sobie, co jadł na śniadanie, ani o czym rozmawiał przez telefon godzinę temu. Zdolność do przyswajania nowych informacji drastycznie spada.
2. Erozja pamięci semantycznej i operacyjnej
Wraz z postępem choroby, ubytkowi ulega pamięć semantyczna (wiedza o świecie i znaczeniu słów). Pacjent doświadcza tzw. anomii – brakuje mu słów, a proste nazwy i pojęcia stają się niejasne (np. zamiast „zegarek” mówi „to do mierzenia czasu”). Jednocześnie uszkodzeniu ulegają funkcje wykonawcze i pamięć robocza – chory traci zdolność planowania, organizowania kroków działania i utrzymywania uwagi, co bezpośrednio ogranicza jego codzienną samodzielność.
Metodyka klinicznej diagnozy neuropsychologicznej w LCDT
Rozpoznanie otępienia (demencji) typu alzheimerowskiego w Poradni LCDT w Lublinie to proces wieloetapowy. Nie opiera się on wyłącznie na subiektywnej opinii, lecz na rzetelnych testach.
Nasi specjaliści psychologii klinicznej i neuropsycholodzy (m.in. mgr Aleksandra Iwanicka) stosują:
- Kompleksowe baterie testów (np. WAIS, RAVLT, Test Figury Złożonej Reya-Osterrietha, Test Stroopa): Pozwalają one na precyzyjne nakreślenie profilu poznawczego, zbadanie pamięci werbalnej i wzrokowo-przestrzennej oraz szybkości przetwarzania informacji.
- Skale przesiewowe (np. MMSE, MoCA): Służące do szybkiego wykrywania ogólnych deficytów poznawczych. Wyniki zawsze interpretujemy w świetle wieku, wykształcenia i chorób współistniejących pacjenta.
Diagnostyka różnicowa: MCI, Depresja czy Alzheimer?
Jednym z najważniejszych zadań naszego zespołu jest diagnostyka różnicowa. Musimy odróżnić chorobę Alzheimera od innych schorzeń:
- MCI (Łagodne Zaburzenia Poznawcze): Stan, w którym pacjent ma obiektywne problemy z pamięcią (wyłapywane w testach), ale wciąż zachowuje pełną samodzielność w życiu codziennym. MCI może, ale nie musi, ewoluować w kierunku Alzheimera.
- Rzekomootępienie w przebiegu depresji: U osób starszych nieleczona depresja może perfekcyjnie imitować objawy demencji (apatia, problemy z koncentracją, „zapominanie”). Dlatego w LCDT diagnoza neuropsychologiczna często uzupełniana jest konsultacją z naszymi doświadczonymi psychiatrami (np. lek. Olgą Nowacką lub lek. Idą Kłębukowską), aby wykluczyć zaburzenia afektywne i w razie potrzeby wdrożyć leczenie przeciwdepresyjne.
Rola neurologa, neuroobrazowania i biomarkerów
Kluczowym elementem diagnozy jest również konsultacja neurologiczna, prowadzona w naszej placówce przez lek. Dominikę Tomakę. W nowoczesnej medycynie badanie kliniczne wspiera się oceną atrofii (zaniku) kory mózgowej i hipokampa w badaniach obrazowych (MRI, PET) oraz, w uzasadnionych przypadkach, oceną biomarkerów w płynie mózgowo-rdzeniowym (obecność złogów β‑amyloidu i białka tau).
Ocena funkcjonalności i kluczowa rola wywiadu z opiekunem
W diagnostyce chorób otępiennych pacjent nie jest jedynym źródłem informacji. Dla specjalistów LCDT niezbędny jest tzw. wywiad obiektywny z opiekunem. Często to właśnie rodzina zauważa subtelne zmiany w zachowaniu, których chory sam nie dostrzega (lub które ukrywa dzięki mechanizmom obronnym).
Oceniamy również Skalę Czynności Życia Codziennego (ADL i IADL) – sprawdzamy, czy pacjent samodzielnie radzi sobie z higieną, przyjmowaniem leków, płaceniem rachunków i poruszaniem się.
Rehabilitacja poznawcza i leczenie
Diagnoza to dopiero początek drogi. Chociaż choroba Alzheimera jest nieuleczalna, odpowiednie interwencje mogą znacząco spowolnić jej postęp.
Oferujemy wieloaspektowe strategie wspomagające:
- Leczenie farmakologiczne: Stabilizujące procesy mnemestyczne (np. inhibitory acetylocholinesterazy) dobierane przez naszych lekarzy.
- Niefarmakologiczna rehabilitacja funkcji poznawczych: Treningi pamięci z wykorzystaniem takich technik jak metoda wydłużonego przypominania (spaced retrieval) czy uczenie bezbłędne. Pomagamy wdrażać zewnętrzne protezy pamięci (kalendarze, notatki) oraz psychoedukujemy rodziny w zakresie opieki nad chorym.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Niepokoją Cię problemy z pamięcią Twoje lub kogoś bliskiego? Czas ma kluczowe znaczenie. Zespół specjalistów Lubelskiego Centrum Diagnostyczno-Terapeutycznego (LCDT) zapewni Ci rzetelną, wielospecjalistyczną diagnostykę i stworzy plan postępowania. Skontaktuj się z naszą rejestracją: tel. 690 140 930 (Lublin, ul. Jana Sawy 6/701) lub umów wizytę poprzez system online na stronie.