Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)
ADHD to jedno z najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurorozwojowych. Głównym kryterium diagnostycznym jest zespół zaburzeń uwagi z nadaktywnością. Zarówno klasyfikacja medyczna (APA, 2013; WHO, 1992) jak i opracowania psychologiczne wskazują na trzy dominujące objawy ADHD: nieuwagę, nadruchliwość i impulsywność.
Nieuwaga
Nieuwaga to objaw kryterialny ADHD zaliczany do sfery poznawczej. Osoby z ADHD mogą mieć problemy w zakresie selektywności (wybiórczości), przerzutności, podzielności i rozpiętości. Trwałość uwagi wydaje się jednak najbardziej zaburzona w obrazie ADHD, czyli osoba łatwo ulega rozproszeniu i zmienia aktywność. Obraz nieuwagi ulega zmianom w ciągu życia, ale wpływa na funkcjonowanie poznawcze dziecka, adolescenta czy dorosłego z ADHD. Warto zaznaczyć, że uwaga jest nieodłącznie związana z innymi procesami poznawczymi, takimi jak pamięć oraz funkcje wykonawcze. W odróżnieniu od nieuwagi, nadruchliwość jest problemem natury behawioralnej, a nie poznawczej.
Nadpobudliwość psychoruchowa (Nadruchliwość)
Nadmierna aktywność ruchowa w porównaniu z dziećmi w tym samym wieku jest najszybciej zauważana przez otoczenie. Określenia typu „żywe srebro”, „wulkan energii”, „wszędzie go/jej pełno”, to zwroty używane często przez dorosłych do opisu dzieci nadruchliwych. Dziecko prezentujące pobudzenie psychoruchowe nie może usiedzieć w miejscu, ma trudności z odpoczynkiem, nie potrafi spokojnie się bawić, przejawia nerwowe ruchy rąk i/lub nóg. Zazwyczaj jest rozgadane oraz hałaśliwe. W celu zróżnicowania nasilenia objawów istotna jest obserwacja czy podejmowana przez dziecko aktywność, ma charakter niekontrolowany i mimowolny.
W odróżnieniu od nieuwagi, która zaliczana jest do sfery poznawczej, nadruchliwość jest problemem o podłożu behawioralnym. W przebiegu rozwoju to właśnie objawy nadruchliwości są zauważalne w pierwszej kolejności.
Charakterystyka zachowań nadpobudliwych:
Ciągły ruch i niepokój: Osoba prezentująca pobudzenie psychoruchowe ma trudności z odpoczynkiem, nie potrafi spokojnie usiedzieć w miejscu i wykazuje nerwowe ruchy rąk i/lub nóg.
Wysoka ekspresja: Zachowaniu takiemu towarzyszy zazwyczaj bycie rozgadanym oraz hałaśliwym.
Reakcja otoczenia: Nadmierna aktywność ruchowa jest najszybciej zauważana przez otoczenie (już w wieku dziecięcym), co dorośli często określają zwrotami takimi jak „żywe srebro” czy „wulkan energii”.
Mimowolność objawów: W ocenie klinicznej i różnicowaniu nasilenia objawów kluczowa jest obserwacja, czy podejmowana aktywność ma charakter mimowolny i niekontrolowany.
Impulsywność
Impulsywność stanowi trzeci, obok nieuwagi i nadruchliwości, główny filar w obrazie klinicznym ADHD.
Kolejność ujawniania: W procesie diagnostycznym objawy impulsywności są zazwyczaj rozpoznawane jako drugie w kolejności – następują po objawach nadruchliwości, a wyprzedzają diagnozowane najpóźniej zaburzenia uwagi.
Diagnoza ADHD nie tylko u dzieci
Opisane objawy mogą być po raz pierwszy diagnozowane na różnych etapach życia, również w wieku dorosłym. W pierwszej kolejności zauważalne są objawy nadruchliwości, następnie impulsywności, zaburzenia uwagi diagnozowane są najpóźniej.
Proces diagnozy jest złożony
Proces diagnozowania ADHD jest złożony i wymaga integracji wiedzy z dyscypliny psychologii oraz medycyny. W celu właściwego diagnozowania w tym kierunku należy wziąć pod uwagę wszystkie opisane aspekty. Diagnozę ADHD można wykonywać w naszej Poradni LDCT w Lublinie.

Jak przebiega diagnoza ADHD w Lublinie ?
Pierwszym etapem jest umówienie się na konsultację do specjalisty psychologa klinicznego lub lekarza psychiatry. Po wstępnej konsultacji diagnostycznej psycholog kliniczny lub lekarz psychiatra oceni czy wskazana jest pogłębiona diagnostyka w kierunku ADHD. Następnym etapem jest rozpoczęcie diagnostyki różnicowej przez psychologa klinicznego. Psycholog przeprowadza wywiad kliniczny oraz badanie psychologiczne pod kątem doświadczanych przez Pacjenta trudności. Proces diagnostyczny obejmuje od dwóch do pięciu spotkań. Proces diagnostyczny kończy się wydaniem pisemnej opinii oraz konsultacją z lekarzem psychiatrą w celu potwierdzenia diagnozy medycznej. W trosce o dobra Pacjenta diagnozy ADHD przeprowadzane są w formie stacjonarnej w naszej placówce w mieście Lublin.
Ważne
Zaburzenia koncentracji, trudności organizacyjne, prokrastynacja czy nadruchliwość nie muszą oznaczać występowania objawów ADHD. Zaburzenia uwagi, problemy poznawcze mogą występować w innych zaburzeniach psychicznych takich jak: zaburzenia nastroju, zaburzenia osobowości czy zaburzenia o charakterze psychotycznym.
